تهران، 14 خرداد) — گوگل مدل جدید هوش مصنوعی خود با نام Gemma 4 12B را رونمایی کرد؛ مدلی ۱۲ میلیارد پارامتری که مستقیماً روی دستگاه‌های شخصی اجرا می‌شود و وابستگی به اینترنت و مراکز داده ابری را کاهش می‌دهد. این مدل از فناوری‌های توسعه‌یافته در پروژه جمنای مشتق شده و به‌عنوان تازه‌ترین عضو خانواده مدل‌های متن‌باز گوگل معرفی شد.
یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های Gemma 4 12B نیاز سخت‌افزاری نسبتاً پایین آن است. گوگل اعلام کرده این مدل روی دستگاه‌هایی با تنها ۱۶ گیگابایت حافظه گرافیکی (VRAM) قابل اجراست؛ امری که دسترسی به هوش مصنوعی پیشرفته را برای توسعه‌دهندگان، پژوهشگران و شرکت‌های کوچک تسهیل می‌کند. در مقابل، بسیاری از مدل‌های قدرتمند فعلی برای اجرا به سرورهای گران‌قیمت و زیرساخت‌های ابری گسترده نیاز دارند.
گوگل همچنین از یک معماری یکپارچه جدید در این مدل پرده برداشته است. در سیستم‌های چندرسانه‌ای سنتی، بخش‌های جداگانه‌ای برای پردازش متن، تصویر و صدا وجود دارد، اما در Gemma 4 12B این اجزا در یک ساختار واحد ادغام شده‌اند. شرکت می‌گوید این تغییر بهره‌وری را افزایش می‌دهد، مصرف حافظه و بار محاسباتی را کاهش می‌دهد و در عین حال توانایی‌های چندرسانه‌ای مدل را حفظ می‌کند.
مزیت اجرای محلی چنین مدل‌هایی فراتر از کاهش هزینه است. کاربران می‌توانند داده‌ها را بدون ارسال مداوم به سرورهای ابری پردازش کنند؛ این به معنای حفظ حریم خصوصی بیشتر، سرعت پاسخ‌دهی بالاتر، وابستگی کمتر به اینترنت و کنترل بیشتر بر اطلاعات شخصی است. به همین دلیل بسیاری از کارشناسان «هوش مصنوعی محلی» (On-Device AI) را یکی از مهم‌ترین روندهای آینده صنعت فناوری می‌دانند.
رونمایی از Gemma 4 12B در شرایطی انجام می‌شود که رقابت میان غول‌های فناوری برای انتقال توان پردازشی هوش مصنوعی از مراکز داده به لپ‌تاپ‌ها و رایانه‌های شخصی شدت گرفته است. مایکروسافت، اپل، انویدیا و پرپلکسیتی نیز سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در این حوزه انجام داده‌اند. انتشار این مدل نشان می‌دهد آینده هوش مصنوعی تنها در ساخت مدل‌های بزرگ‌تر خلاصه نمی‌شود و عواملی مانند بهره‌وری، دسترس‌پذیری و اجرای محلی به همان اندازه اهمیت پیدا کرده‌اند.